Bệnh gai cột sống là gì? Đây là một căn bệnh thoái hóa cột sống ảnh hưởng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống của người bệnh. Để tránh được những biến chứng bệnh gai cột sống gây ra thì cần nhận biết các triệu chứng sớm, xác định được nguyên nhân và cách điều trị hiệu quả nhất. Đồng thời cần có chế độ ăn uống phù hợp nên ăn gì và kiêng gì.

Gai cột sống là bệnh gì?

Gai cột sống có tên tiếng anh là Spondylosis. Đây là một thuật ngữ y khoa chỉ một căn bệnh thoái hóa cột sống, bệnh xuất hiện các phần xương mọc ra ngoài và hai bên cột sống. Các phần xương này được gọi là gai xương. Bệnh gai cột sống chính là sự phát triển thêm ra của xương trên đĩa sụn, đốt sống, dây chằng quanh khớp do chấn thương, viêm khớp cột sống và lắng đọng Calci ở gân, dây chằng đốt sống.

Bệnh gai cột sống xuất hiện ở nhiều vị trí khác nhau trên xương sống, phổ biến nhất là ở vị trí cổ và thắt lưng.

Triệu chứng bệnh gai cột sống

Gai cột sống có triệu chứng không rõ ràng nên thường khó nhận biết. Chỉ đến khi bệnh tiến triển nặng hơn, gai cọ xát với các xương khác, dây chằng, rễ dây thần kinh thì mới xuất hiện các cơn đau khó chịu đi khám mới phát hiện ra. Tuy nhiên, người bệnh cũng có thể chú ý đến một sốt triệu chứng thường gặp của bệnh gai cột sống như:

  • Đau vai, đau thắt lưng, tê bì tay
  • Đau xuất hiện ở cổ, thắt lưng khi người bệnh đi, đứng. Đau ở vị trí nào sẽ tương ứng với phần cột sống liên quan.
  • Cảm giác bất thường, mất cảm giác ở phần cột sống liên quan.
  • Đau nặng hơn khi đi lại, vận động nhiều, khi cử động. Cơn đau giảm dần khi nghỉ ngơi.
  • Gai cột sống nặng gây đau tê ở cổ lan hai tay, đau lưng và đau dọc xuống hai chân.
  • Cơ bắp yếu đi, nhất là ở tay và chân.
  • Người bệnh mất cân bằng, mất kiểm soát đại tiểu tiện
  • Rối loạn thần kinh thực vật: Tăng tiết mồ hôi, huyết áp, rối loạn phản xạ tự động…

Nguyên nhân bệnh gai cột sống

Gai cột sống bắt nguồn từ phần đĩa tròn từ sụn nằm giữa hai đốt sống (bao xơ đĩa đệm) gặp vấn đề. Chính là sự thích ứng của xương sống trước các tổn thương hoặc thoái hóa của khớp xương sống. Khi khớp xương bị viêm, lão hóa cột sống không còn vững chắc, mất đi hình dạng chữ S vốn có. Để thích ứng thì cơ thể sẽ mọc ra gai xương bao quanh khớp xương sống đó bảo vệ. Quá trình này tạo nên gai cột sống.

Các yếu tố gây bệnh thường gặp:

  • Tai nạn, chấn thương cột sống
  • Tuổi cao
  • Thói quen sinh hoạt: Đi đứng, vận động, ngồi học, nằm ngủ … sai tư thế
  • Sự lắng đọng Calci ở các dây chằng và gân tiếp xúc với đốt sống
  • Bệnh viêm cột sống mạn tính
  • Nguyên nhân khác: Béo phì, hút thuốc lá, rượu bia, chất kích thích, di truyền…
Gai cột sống lưng l4 l5

Gai cột sống lưng l4 l5

Các xét nghiệm chẩn đoán gai cột sống

Để có chẩn đoán chính xác, đưa ra được phương pháp điều trị tối ưu nhất, các bác sĩ chuyên khoa xương khớp sẽ chỉ định thực hiện các xét nghiệm sau:

  1. Các xét nghiệm điện học: Xác định mức độ tổn thương dây thần kinh cột sống. Xét nghiệm điện cơ (EMG), xét nghiệm dẫn truyền thần kinh (EMG/NCV) để loại trừ nguyên nhân bị chèn thần kinh ngoại vi (hội chứng ống cổ tay).
  2. Chụp X-quang: Xác định tình trạng xương tổn thương, bị thoát vị, sụn mất hoặc mức độ thay đổi khớp. Từ đó xác định vị trí gai xương và mức độ ảnh hưởng.
  3. Xét nghiệm máu: Loại trừ nguyên nhân do bệnh khác.
  4. Chụp cộng hưởng từ (MRI): Xác định đĩa sụn tổn thương hoặc dây thần kinh cột sống bị chèn ép không.
  5. Chụp cắt lớp vi tính (CT scan): Cung cấp hình ảnh chi tiết về sự thay đổi cấu trúc cột sống, mức độ chèn ép dây thần kinh. Từ đó đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả.

Gai cột sống có nguy hiểm không?

Gai cột sống thường xuất hiện nhiều ở phía trước hoặc cạnh cột sống nên không cọ sát vào rễ dây thần kinh và tủy sống ở phía sau. Vì thế, bệnh gai cột sống ít gây ra những biến chứng nguy hiểm. Nhưng trong một số trường hợp gai mảnh, gai gãy chạy vào giữa xương khớp gây ra tình trạng co duỗi khớp khó khăn. Hoặc gai chèn ép vào rễ thần kinh gây khó chịu, tê bì mất cảm giác ở tay chân, thậm chí hạn chế cử động ở người bệnh.

Cách chữa gai cột sống hiệu quả mà lại rẻ

Bệnh gai cột sống cũng như các bệnh về cơ xương khớp khác không thể chữa khỏi hoàn toàn được. Các biện pháp điều trị chỉ có tác dụng giảm nhẹ các triệu chứng bệnh và ngăn chặn sự phát triển của các gai xương. Để việc điều trị bệnh gai cột sống đạt hiệu quả tốt nhất thì người bệnh nên phối hợp nhiều liệu pháp điều trị với nhau…

Điều trị gai cột sống lưng l4 l5 bằng thuốc Tây y

Điều trị gai cột sống bằng thuốc Tây

Các loại thuốc được sử dụng để đẩy lùi cơn đau do gai cột sống gây ra gồm:

Thuốc giảm đau không kê đơn:

  • Ibuprofen: Advil, Motrin IB…
  • Acetaminophen như Tylenol
  • Natri Naproxen như Aleve…

Dùng các loại thuốc này trong thời gian dài hoặc liều lượng lớn có thể gây tác dụng phụ không mong muốn. Vì thế nên hỏi ý kiến của bác sĩ về thời gian và liều lượng sử dụng.

  • Thuốc kháng viêm, thuốc giảm đau: Dùng trong 4 – 6 tuần tùy thuộc vào tình trạng bệnh

Tiêm steroid ngoài màng cứng: Giảm sưng đau. Kết quả tạm thời, bác sĩ có thể chỉ định tiêm lặp lại. Giảm đau bằng thuốc tiêm giúp người bệnh phục hồi chức năng nhanh chóng.

Cách trị gai cột sống bằng các bài thuốc dân gian

Ngoài chữa bệnh gai cột sống bằng thuốc tân dược, người bệnh cũng có thể lựa chọn các bài thuốc nam, mẹo chữa dân gian áp dụng tại nhà như:

Đắp ngải cứu

  • Rửa sạch 1 nắm lá ngải cứu, để ráo cắt thành từng khúc nhỏ, rồi giã nát.
  • Đun sôi 1 bát giấm nuôi.
  • Trộn đều ngải cứu và giấm nuôi với nhau.
  • Dùng hỗn hợp này đắp dọc theo sống lưng từ trên xuống trong vòng 15 phút.
  • Thuốc nguội thì đun nóng lại rồi đắp tiếp.
  • Thực hiện liên tục trong 1 tháng, tình trạng gai cột sống giảm dần. Kiên trì thực hiện sau 3 tháng triệu chứng bệnh khỏi hoàn toàn.

đắp ngải cứu

Ngải cứu và mật ong

  • Ngải cứu 300g rửa sạch, ngâm với nước muối pha loãng trong 30 phút.
  • Vớt ra để ráo rồi cắt khúc nhỏ, giã nát, rồi vắt lấy nước cốt.
  • Thêm 3 – 4 thìa mật ong nguyên chất vào, khuấy đều.
  • Chia thành 2 phần uống vào buổi trưa, chiều tối.
  • Sau 1 – 2 tuần tình trạng gai cột sống được cải thiện hẳn.

Ngải cứu, bưởi và chanh

  • Rửa sạch 200g ngải cứu và vỏ của 2 quả bưởi, để ráo nước.
  • Sao vàng ngải cứu, vỏ bưởi và 1kg chanh phơi khô bỏ hạt.
  • Sau đó lại đem phơi nắng một ngày.
  • Cho ngải cứu, vỏ bưởi, chanh vào lọ thủy tinh sạch, thêm 1 lít rượu trắng và 200g đường phèn vào, đậy nắp kín.
  • Ngâm trong 1 tháng là có thể đem ra dùng chữa bệnh gai cột sống.
  • Hàng ngày uống 1 ly nhỏ 5ml. Một thời gian, triệu chứng bệnh thuyên giảm rõ rệt.

Xương rồng bẹ

  • Dùng vài nhánh xương rồng bẹ, bỏ hết gai, rửa sạch bằng muối.
  • Nướng từng nhánh trên bếp cho nóng rồi cuốn vào khăn mềm, đắp vào chỗ đau nhức do gai.
  • Khi xương rồng nguội thay thế nhánh xương rồng đã được nướng nóng khác.

Thực hiện đắp xương rồng liên tục sẽ giúp tăng tuần hoàn máu, tan máu bầm, giảm đau do gai cột sống nhanh chóng.

Xương rồng chia ba

  • Nguyên liệu cần chuẩn bị gồm 1 đọt xương rồng chia ba non, 1 con cá lóc nhỏ 200 – 250g và 1 nắm muối.
  • Cá lóc đem làm sạch vảy, bỏ ruột, sử dụng muối sát để rửa sạch nhớt.
  • Cắt bỏ gai đọt non xương rồng rồi rửa sạch, thái lát mỏng theo chiều ngang.
  • Bóp vài lần đọt xương rồng với muối, xả sạch bằng nước nhằm khử nhựa của xương rồng.
  • Cho cá lóc, xương rồng đã sơ chế vào nồi, thêm 1 bát nước đun nhỏ lửa 15 phút, cá chín tắt bếp.
  • Không cho bất cứ một loại gia vị nào khi đun. Chia nhỏ thành nhiều bữa ăn trong ngày, không để qua đêm.
  • Ăn liên tiếp món cá lóc xương rồng trong 5 ngày triệu chứng đau cột sống do gai được đẩy lùi.

xương rồng

Hạt đu đủ

  • Lấy 1 ly nhỏ hạt đu đủ chín, cho hạt đu đủ vào miếng vải mùng, bóp nhẹ để dập màng nước ở hạt.
  • Bỏ lớp màng đó rồi thấm bớt nước để hạt đu đủ hơi ẩm. Không để quá khô nếu không sẽ mất tác dụng trị gai cột sống.
  • Giã nát hạt đu đủ.
  • Nằm úp người xuống, rồi nhờ người thân đặt miếng vải mùng lên chỗ đau nhức do gai, đắp hạt đu đủ đã được giã nát. Cần dùng miếng vải mùng dài cột chặt lại để hạt đu đủ không bị rơi khi đắp.
  • Đắp hạt đu đủ trong 15 phút rồi lại tiếp tục đắp thêm một lớp nữa.
  • Thực hiện đắp trong 30 phút, để lâu da sẽ bị tấy đỏ, rát do hạt đu đủ gây bỏng.
  • Thực hiện 1 lần/ngày và 30 phút/lần. Áp dụng cách chữa gai cột sống bằng hạt đu đủ trong 10 – 15 ngày (bệnh nhẹ) và 30 ngày (bệnh nặng), hiệu quả trị bệnh rõ rệt.

Vật lý trị liệu chữa gai cột sống

  • Có một phương pháp trị bệnh hiệu quả cao hơn và đẩy nhanh quá trình điều trị đó là dùng thuốc kết hợp với vật lý trị liệu. Đây là một phương pháp hỗ trợ giúp cột sống phục hồi nhanh và lấy lại thể trạng ban đầu.
  • Những bài tập bằng máy đơn giản và kết hợp thêm một số các loại thuốc trị liệu sẽ làm các đốt sống mau lành lặn, hồi phục trở lại.
  • Châm cứu có tác dụng thúc đẩy quá trình lưu thông khí huyết, tuần hoàn máu. Qua đó, giảm đau nhanh các triệu chứng của bệnh.

Phẫu thuật

Thực hiện phẫu thuật trong trường hợp gai cột sống chèn ép vào tủy, làm hẹp ống tủy, chèn ép dây thần kinh gây đau buốt, tê bì đau nhức chân tay, mất kiểm soát đại tiểu tiện, và phương pháp mổ loại bỏ gai cột sống được chỉ định khi những phương pháp điều trị trên không có hiệu quả.

Phẫu thuật là phương pháp không triệt để, sau một thời gian gai xương có thể xuất hiện lại đúng vị trí đó.

Các phương pháp hỗ trợ điều trị gai cột sống khác

  • Nghỉ ngơi hợp lý: Làm việc nặng quá sức, bốc vác nặng nhọc làm các khớp sụn bị tổn thương, bệnh gai cột sống nặng hơn. Do đó, hãy nghỉ ngơi hợp lý để cải thiện tình trạng bệnh.
  • Phục hồi chức năng: Tập luyện các động tác an toàn sẽ giúp kéo giãn cột sống, đả thông kinh lạc, giảm đau do gai hiệu quả. Cách này giúp người bệnh khôi phục được tính linh hoạt, sức mạnh lên cổ, giảm đau nhức, tê bì tay chân, giảm sự chèn ép lên các dây thần kinh.

Hiện nay, dù y học phát triển nhưng vẫn chưa tìm ra bất cứ cách thức nào giúp ta điều trị khỏi tận gốc hoàn toàn bệnh này. Tất cả chỉ dừng lại ở mức độ làm chậm hay ngăn chặn sự tiến triển của thoái hóa, quá trình mọc các gai xương, giảm đi các triệu chứng hay ngăn ngừa các hậu quả của bệnh.

Chế độ ăn uống

Bệnh nhân bị gai cột sống nên tránh các đồ ăn, thức uống chứa nhiều phụ gia, chất kích thích, thực phẩm nhanh vì đó là môi trường tốt để tăng trưởng các gai xương cột sống.

Chế độ ăn uống cho người gai cột sống

Chế độ ăn uống cho người gai đốt sống thắt lưng

  • Các loại thực phẩm dạng này gồm chất béo hydro hóa, thực phẩm chứa chất làm ngọt aspartame, ớt cay, nước ngọt, soda, rượu, thuốc lá. Còn với đồ ăn nhanh như: Pizza, hăm-bơ-gơ (Hamburger), khoai tây chiên, thịt xông khói,…. Là những loại chứa lượng calo cao nhưng giá trị dinh dưỡng vô cùng thấp gây béo phì ảnh hưởng tư thế đi lại làm mỏm gai xương phát triển dày đặc khó kiểm soát.

Như vậy, thông tin về bệnh gai cột sống trên đây đã giúp bạn đọc biết thêm được những kiến thức sức khỏe hữu ích về gai cột sống. Chẳng hạn như nguyên nhân, triệu chứng, biện pháp chẩn đoán bệnh. Hay bệnh có nguy hiểm không, có chữa được không, nên ăn gì, kiêng ăn gì. Hoặc phương pháp điều trị nào hiệu quả. Từ đó, bạn có cách phòng ngừa gai cột sống tốt nhất.

Author: PGS. BS. Nguyễn Trọng Nghĩa

Nguyên giảng viên của Đại học Y Dược TP Hồ Chí Minh. Cố vấn cao cấp, người đã tâm huyết đưa ra bài thuốc An Cốt Nam tiên phong điều trị bệnh cột sống và các bệnh xương khớp không cần phẫu thuật.

Write a comment:

*

Your email address will not be published.

© 2018 - Copyright by An Cốt Nam - Xua Tan Bệnh Cột Sống

Hotline tư vấn    0983 34 0246